Infantino mở mặt trận cải cách FIFA: Lá thư trước cuộc đua quyền lực tháng Ba

Ngày 15 tháng 10 này, Hội đồng FIFA sẽ ngồi lại với một yêu cầu không bình thường xuất phát từ chính văn phòng chủ tịch: hãy để một bên độc lập đánh giá cách tổ chức đưa ra các quyết định lớn. Gianni Infantino đã chủ động gửi thư tới Hội đồng FIFA và lãnh đạo 211 liên đoàn thành viên, theo thông tin từ The Athletic. Bức thư không dừng lại ở lời hứa; nội dung nêu rõ mong muốn đối thoại về vai trò của chủ tịch FIFA, Hội đồng FIFA và Đại hội FIFA, đồng thời kêu gọi minh bạch hơn trong các quyết định trọng yếu. Ba tháng trước, bầu không khí quanh trụ sở FIFA hoàn toàn khác. Kế hoạch Forward Enterprise, đề xuất bán 20% hoạt động thương mại và tổ chức cho nhà đầu tư bên ngoài với mức huy động khoảng 4,2 tỷ USD, đã châm ngòi cho làn sóng phản đối hiếm thấy từ các liên đoàn châu Âu. FIFA phải rút đề xuất trước khi kế hoạch kịp được trình lên Hội đồng. Infantino nhấn mạnh rằng đây mới chỉ là một đề xuất, chưa từng có quyết định cuối cùng. Thị trường không bao giờ nói dối — chỉ có nguồn tin đang đứng sai chỗ. Sự rút lui diễn ra nhanh đến vậy cho thấy tín hiệu từ hành lang quyền lực đã rõ: các liên đoàn lớn không sẵn sàng trao quyền vận hành các hoạt động thương mại cốt lõi cho tư nhân. Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các kỳ Đại hội FIFA từ Zurich đến Doha, tôi nhận ra một quy luật lặp lại: trước mỗi kỳ bầu cử, từ khóa “cải cách” xuất hiện đúng lúc cần xoa dịu những tiếng nói ngờ vực. Lá thư lần này có đủ các thành phần quen thuộc: một cuộc đánh giá độc lập, một lời hứa minh bạch, một danh sách các vai trò cần xem xét. Vấn đề nằm ở ai chọn người đánh giá, ai công bố kết luận, ai quyết định kiến nghị nào được chuyển thành sửa đổi điều lệ. Ở bất kỳ tổ chức nào, quy trình tham vấn cũng là một vũ khí; kẻ nắm vũ khí đó sẽ kiểm soát được hướng đi của cuộc tranh luận. Để hiểu cuộc chơi, cần đọc lá thư như một bản đồ quyền lực, không phải một tuyên bố hành chính. Infantino viết: “Những ý tưởng lớn phải được phát triển, thử nghiệm và truyền thông qua các thể chế rõ ràng, đáng tin cậy.” Câu chữ này gửi đi hai thông điệp. Với các liên đoàn nhỏ ở châu Phi, châu Á, châu Đại Dương, vốn là khối cử tri quan trọng nhất của ông, thông điệp là “các bạn sẽ được tham vấn”. Với giới phê bình châu Âu, thông điệp là “tôi sẵn sàng mở cửa”. Khi một người nắm quyền gửi cùng một lá thư cho 211 bên với hai tầng ý nghĩa, câu hỏi thực sự là ai đang giữ chìa khóa của cuộc đánh giá độc lập. Cuộc khủng hoảng Forward Enterprise không gói gọn trong chuyện một bản hợp đồng bị rút lại. Nó phơi bày cách FIFA đưa ra quyết định chiến lược: phòng kín trước, thông báo sau, tham vấn sau cùng. Mô hình ấy đã sản sinh ra đề xuất bán 20% hoạt động thương mại. Nếu cuộc đánh giá độc lập được thực hiện thật, nó phải bắt đầu từ câu hỏi ai được nhìn thấy dòng tiền trước khi kế hoạch đến tay các liên đoàn thành viên. Giấy có thể in lại được, nhưng một quy trình che giấu quyết định quan trọng thì không thể tái lập chỉ bằng một bản ghi nhớ. Điểm mù trong câu chuyện chính thức nằm ở chính chữ “độc lập”. Một cuộc đánh giá cơ cấu quản trị do một tổ chức chưa được xác định tiến hành, với phạm vi do văn phòng chủ tịch đề nghị, khó có thể làm hài lòng những người vừa chỉ trích cách FIFA quyết định. Tôi nhìn vào cái bắt tay, không phải tờ giấy — vì giấy có thể in lại. Lá thư đã được chuyển đi, nhưng điều quan trọng hơn là những cuộc tiếp xúc song phương diễn ra sau đó: liên đoàn nào được gọi điện trước, liên đoàn nào nhận được lời giải thích riêng về Forward Enterprise, liên đoàn nào được hứa một ghế trong ban tham vấn. Mọi tin đồn đều mang dấu vân tay của người thả ra; một lá thư “cải cách” cũng vậy. Thời điểm càng đáng chú ý. Infantino tuyên bố sẽ tái tranh cử chủ tịch FIFA trong tháng 3 tới, và hiện tại ông là ứng viên duy nhất. Hạn chót nộp hồ sơ là 18 tháng 11. Việc kêu gọi cải cách vào đúng lúc mở chiến dịch tái tranh cử tạo ra một lợi thế kép: bên ngoài, ông có vẻ lắng nghe; bên trong, ông kiểm soát câu chuyện “minh bạch” trước khi bất kỳ đối thủ nào kịp dùng nó làm vũ khí. Chiến lược không phải là mua gì, mà là biết khi nào không nên mua. Ông đã không mua một cuộc chiến với các liên đoàn lớn khi rút Forward Enterprise; giờ ông mua thời gian bằng một quy trình tham vấn. Từ ngày 15 tháng 10 đến hạn chót 18 tháng 11, cuộc đua thực sự nằm ở khả năng biến lời hứa đánh giá độc lập thành một lộ trình cụ thể. Nếu các liên đoàn thành viên chỉ nhìn thấy một cuộc tham vấn hình thức trước ngày bỏ phiếu, lá thư này sẽ nhanh chóng bị xếp vào hồ sơ “đã đọc, chưa từng xảy ra”. Nếu Infantino đủ khôn khéo để trao cho Hội đồng FIFA một vai trò thật trong việc lựa chọn bên đánh giá, thì lần đầu tiên sau nhiều năm, tổ chức này có thể xuất hiện trước công chúng với một quy trình thay vì một kết luận áp đặt. Tiền đổ vào một nơi, nhưng quyền lực di chuyển bằng những sợi dây vô hình. Ai kiểm soát được sợi dây mang tên “đánh giá độc lập” sẽ bước vào kỳ đại hội tháng 3 với thế cờ đã an toàn. Sau sập sàn, người biết nhìn thép sẽ xây lại bằng chính đống đổ nát.