Estonia hạ chủ nhà Phần Lan 3-2 tại Tampere: bảng C khép lại, ngôi đầu thuộc về Bỉ

Điện thoại tôi rung lúc bốn giờ sáng giờ Osaka. Một đồng nghiệp ở Tampere gửi đúng một dòng: Estonia thắng. Không ảnh, không biểu cảm, không tỉ số. Tôi mở lại băng ghi hình và ngồi khá lâu trước hai chữ ấy.

Trong hiệp ba, Luka Marttila ghi liên tiếp ba điểm giao bóng để gỡ hòa 19-19, và Nokia Arena ở Tampere không còn chỗ cho im lặng. Đến cuối buổi tối ngày 17 tháng 9, Estonia rời sân với chiến thắng 3-2 (22-25, 25-21, 25-22, 20-25, 15-11) trước đội chủ nhà Phần Lan, khép lại vòng bảng bảng C của giải vô địch bóng chuyền nam châu Âu 2026 với 9.813 khán giả trên khán đài. Đó là kết quả mà rất ít người dám đặt cược trước giờ bóng lăn.

Bối cảnh: một buổi tối đã được định đoạt từ trước

Trước Estonia vài giờ, Bỉ đã kết thúc phần việc của mình bằng chiến thắng 3-0 trước Serbia (25-19, 25-21, 25-16), qua đó chính thức giành ngôi đầu bảng C. Giải đấu gồm 24 đội chia thành bốn bảng sáu đội; chỉ hai đội mỗi bảng bị loại. Trận đấu ở Tampere vì thế không còn khả năng thay đổi ngôi đầu, nhưng nó vẫn quyết định thứ hạng của bốn đội còn lại.

Phần Lan bước vào trận cuối với 11 điểm, đứng sau Bỉ trong cuộc đua ngôi nhất bảng. Một chiến thắng, bằng bất kỳ tỉ số nào, cũng không đủ để vượt qua Bỉ. Nhưng vị trí nhì và ba vẫn còn thay đổi được, và với thể thức đấu loại trực tiếp bắt đầu từ vòng 1/8, vị trí trên bảng xếp hạng quyết định đối thủ tiếp theo.

Bảng xếp hạng chung cuộc bảng C:

| Đội | Điểm | |---|---| | Bỉ | 13 | | Phần Lan | 11 | | Serbia | 7 | | Đan Mạch | 7 | | Estonia | 5 | | Hà Lan | 2 |

Đây là trận thắng thứ hai của Estonia trong giải. Vài ngày trước đó, họ vượt qua Hà Lan 3-1 (27-25, 25-22, 18-25, 25-23), trong đó hai điểm giao bóng liên tiếp của Timo Andre Lohmus ở thời điểm 22-22 trong hiệp bốn đã định đoạt trận đấu. Tôi đã xem lại đoạn băng ấy ba lần. Tôi không tìm một cú giao bóng hay hơn; tôi tìm xem Estonia đã chuẩn bị gì cho tình huống 22-22.

Joonas Jokela bước vào trận đấu thứ 100 trong màu áo đội tuyển Phần Lan, và trước giờ bóng lăn, Olivia Kunnari — cháu của huấn luyện viên trưởng Olli Kunnari — cất quốc ca. Giọt nước mắt của Mizuki Imai tại Tokyo không phải về thất bại. Nó về bốn năm không ai thấy. Những cột mốc như trận thứ 100 của Jokela cũng vậy: chúng chỉ hiện ra trong một buổi tối, còn phần lớn quãng thời gian phía sau thì không ai đếm.

Trọng tâm: ba điểm trên tổng số 211

Hiệp một thuộc về chủ nhà 25-22. Hai anh em Luka và Nooa Marttila cùng Joonas Jokela liên tục tìm được khoảng trống trước hàng chặn Estonia. Đó là thứ bóng chuyền Phần Lan đã chơi suốt vòng bảng: giao bóng áp lực, phối hợp nhanh ở giữa lưới, tận dụng chiều cao ở hai biên.

Hiệp hai đổi chiều. Lohmus mở khoảng cách 16-11 và Estonia kết thúc 25-21. Mẫu hình ở đây rất rõ: khi Estonia giành quyền kiểm soát giao bóng, nhịp tấn công của Phần Lan chậm lại.

Hiệp ba là hiệp hay nhất trận. Luka Marttila ghi ba điểm giao bóng liên tiếp, san bằng 19-19, và tưởng như đà đã trở lại với đội chủ nhà. Lohmus chặn được một quả bóng ở thời điểm 22-20, và Estonia giữ được cách biệt để thắng 25-22.

Hiệp bốn, Phần Lan từ chối buông. Niko Suihkonen vào thay Nooa Marttila và ghi bảy điểm, góp phần đưa trận đấu sang hiệp năm bằng chiến thắng 25-20.

Hiệp năm: 15-11 cho Estonia. Timo Andre Lohmus nói sau trận rằng Estonia rất muốn thắng một lần nữa trước khán giả và đã cho đi tất cả những gì đội có, và rằng anh tự hào về tập thể này. Đội trưởng Phần Lan Antti Ronkainen nói Estonia đã chơi tốt và muốn hiệp năm hơn, rằng đội của anh đã chiến đấu đến phút cuối và giờ hướng sang đối thủ tiếp theo.

Bây giờ là phần khiến tôi phải dừng lại. Tổng điểm cả trận: Estonia 107, Phần Lan 104. Một trận năm hiệp, 211 điểm, được quyết định bởi ba điểm. Estonia thắng ba hiệp với cách biệt lần lượt 4, 3 và 4 điểm; thua hai hiệp với cách biệt 3 và 5 điểm. Không hiệp nào kết thúc bằng khoảng cách hai con số. Đây là dạng trận đấu mà mọi bảng thống kê đều đúng, và không bảng nào đủ.

Rồi đến chuyện các bảng thống kê không khớp nhau. Volleytimes.com ghi Lohmus 24 điểm và Teppan 16. WorldofVolley ghi Teppan 24 điểm và Lohmus 16. Hai vị trí bị đảo hoàn toàn. Với một người làm nghề bằng số liệu, đây là dữ kiện quan trọng hơn cả tỉ số hiệp năm.

Sự khác biệt giữa hai mươi tư và mười sáu điểm không thể là sai số làm tròn. Đó là hai trận đấu khác nhau được kể bằng cùng một tỉ số. Một nguồn nói rằng đối chuyền của Estonia gánh đội; nguồn kia nói rằng chủ công của Estonia mới là người gánh. Cả hai đều có thể đúng, nếu cách ghi nhận khác nhau ở những pha chạm bóng, chặn bóng và những quả bóng hỏng do đối phương đánh ra ngoài. Nhưng với độc giả, khác biệt ấy biến một cầu thủ thành ngôi sao của trận đấu và biến người còn lại thành người đứng cạnh.

Điều tra về Kenji Nakamura không chỉ khiến tôi mất ngủ. Nó khiến tôi tự hỏi mình đã tin vào điều gì. Trong bóng chuyền không có đồng hồ bấm giờ. Chỉ có người ngồi ghi, và mọi con số trên bảng điểm đều đi qua tay một người. Mỗi đường bóng đều giấu một câu chuyện. Tôi chỉ là người cúi xuống lắng nghe.

Góc nhìn ngược chiều: một chiến thắng không giữ ai ở lại

Trước khi Estonia bước vào hiệp năm, bảng C về cơ bản đã được định hình từ buổi chiều. Bỉ thắng Serbia 3-0 và lấy ngôi đầu. Phần Lan thua, vẫn nhì bảng với 11 điểm. Estonia thắng, vẫn đứng thứ năm với 5 điểm, sau Serbia và Đan Mạch, hai đội cùng 7 điểm.

Danh sách vòng 1/8 được công bố sau đó có Đan Mạch. Không có Estonia.

Nói cách khác, trận thắng lớn nhất của Estonia tại giải đấu này có thể chính là trận đấu cuối cùng của họ. Họ đánh bại đội chủ nhà ngay trên sân Nokia Arena, trong hiệp năm, và điều đó không giữ họ ở lại giải thêm một ngày nào.

Đó là lý do tôi không tin vào những câu chuyện có hậu được kể lại quá nhanh. Cùng một buổi tối, cùng một hiệp năm, cùng một khán đài, có hai câu chuyện hoàn toàn khác nhau đang diễn ra. Với Phần Lan, thất bại này không thay đổi đối thủ tiếp theo: họ vẫn đi tiếp và gặp Hy Lạp ở Turin. Với Estonia, chiến thắng này là tất cả những gì họ còn giữ được.

Điều đáng chú ý hơn cả nằm ở chỗ khác. Một trận kéo dài năm hiệp với 9.813 khán giả, bảy điểm từ một người vào thay, ba điểm giao bóng liên tiếp ở hiệp ba — tất cả những thứ đó không làm thay đổi một suất đi tiếp nào. Ngôi đầu bảng C được quyết định lúc chiều, bằng một trận 3-0 gọn ghẽ mà gần như không ai ở Tampere kịp nhớ.

Tôi học được rằng huy chương có thể bị tước. Nhưng không thể tước đi cách một người đã chạy vì điều gì.

Điều mang theo

Vòng 1/8 khởi tranh ngày 19 tháng 9. Ba Lan gặp Latvia và Đức gặp Bulgaria cùng ngày tại Sofia; Ukraine gặp Romania và Pháp gặp Bồ Đào Nha tại Sofia ngày 20 tháng 9. Phần Lan gặp Hy Lạp, Bỉ gặp Séc tại Turin, theo WorldofVolley. Slovenia gặp Serbia tại Turin ngày 21 tháng 9, Ý gặp Đan Mạch trong cùng cuối tuần. Bán kết và các trận tranh huy chương diễn ra ở Milan.

Điều tôi mang theo từ Tampere không phải tỉ số 15-11. Đó là việc một đội bóng chơi trận hay nhất của mình vào đúng ngày mà kết quả không còn ý nghĩa gì trên bảng xếp hạng, và vẫn chơi như thể mọi thứ phụ thuộc vào nó. Marathon không phải cuộc đua 42km. Nó là cuộc đối thoại dai dẳng giữa cơ thể và những gì người ta giấu trong lòng. Bóng chuyền cũng vậy, chỉ khác ở chỗ cuộc đối thoại ấy kết thúc sau 211 điểm.